ҚАЗАҚ ТІЛІНДЕГІ ЭТНОГРАФИЯЛЫҚ ЛЕКСИКАНЫ МЕҢГЕРТУДІҢ ТИІМДІ ЖОЛДАРЫ

Аңдатпа

Мақалада қазақ тіліндегі этнографиялық лексиканы меңгертудің ғылыми-әдістемелік негіздері қарастырылады. Зерттеудің мақсаты – этнографиялық бірліктерді мағыналық, контекстік және лингвомәдени тұрғыдан игертетін тиімді әдістер мен тапсырмалар жүйесін ұсыну. Зерттеуде қазақ тілін оқыту әдістемесіне арналған еңбектер, нормативтік құжаттар, түсіндірме және тұрақты тіркестер сөздіктері, сондай-ақ цифрлық білім беру платформалары пайдаланылды. Зерттеу барысында теориялық талдау, жинақтау, сипаттау, лексика-семантикалық және контекстік талдау, салыстыру, жіктеу, әдістемелік модельдеу әдістері қолданылды. Нәтижесінде этнографиялық лексиканы меңгертудің бастапқы, орта және күрделі деңгейлері айқындалып, әр деңгейге сәйкес сөздікпен жұмыс, мәтінді талдау, жобалық әрекет, мәдениетаралық салыстыру, «киіз үй», «пазл» әдістері жүйеленді. Тыңдалым, оқылым, жазылым және айтылым дағдыларын біріктіретін тапсырмалар кешені ұсынылды. Ұсынылған жүйе білім алушылардың сөздік қорын байытуға, этнотанымдық көзқарасын кеңейтуге, коммуникативтік белсенділігін арттыруға және тіл арқылы ұлттық құндылықтарды ұғынуына ықпал етеді. Зерттеудің тәжірибелік маңызы – ұсынылған тапсырмаларды қазақ тілі сабақтарында, таңдау курстарында, оқушылардың өзіндік жұмыстарында жүйелі қолдануға және педагогикалық тәжірибені жетілдіруге мүмкіндік беретіндігінде.