ӘЛЕУМЕТТІК ЖЕЛІДЕГІ МӘТІНДЕРДІҢ ҚОҒАМДЫҚ ПІКІР ҚАЛЫПТАСТЫРУДАҒЫ РӨЛІ

Авторлар

  • Ғалияпану Қабиевна Резуанова Астана халықаралық университеті Автор
  • Владимир Александрович Шнайдер Астана халықаралық университеті Автор
  • Марал Қабдрашевна Ертаева «Тұран-Астана» университеті Автор

Кілт сөздер:

әлеуметтік желі, мәтін, медиа сауаттылық, медиа манипуляция, әсер ету, қоғамдық пікір қалыптастыру

Аңдатпа

Бұл мақалада заманауи ақпараттық кеңістік ретінде әлеуметтік желі арқылы таратылатын ақпараттар сөз болады. Әлеуметтік желі арқылы таратылатын ақпараттың, мәтіннің  адам санасына, қоғамдық пікірге әсері, яғни манипуляциялық рөлі қарастырылады. Манипуляцияның негізгі түрлері және олардың қоғамдық пікірге әсер ету тетіктері, сонымен қатар оларға қарсы тұру мүмкіндіктері мен жолдары талданады. 

 

Автор өмірбаяндары

  • Ғалияпану Қабиевна Резуанова, Астана халықаралық университеті

    Филология ғылымдарының кандидаты, профессор

  • Владимир Александрович Шнайдер, Астана халықаралық университеті

    Филология ғылымдарының кандидаты, профессор

  • Марал Қабдрашевна Ертаева, «Тұран-Астана» университеті

    Филология магистрі, аға оқытушы

Әдебиеттер тізімі

1. Gnatik, Ekaterina N. Digital Transformation of Socio-Technological Reality: Problems and Risks / RUDN Journal of Philosophy, Open Access. Volume 28, Issue 1, Pages 168-180.– 2024. URL: https:// www.scopus.com/record/display.uri?eid=2-s2.0-85189949448&origin= resultslist&sort=plf-f&src=s&sid=d5975fef9692ed0272aec8f6de7e8836&sot=b&sdt=b&s= TITLE-ABS%20KEY%28The+influence+of+social+net works+on+public+consciousness%29& sl=71&sessionSearchId=d5975fef9692ed0272aec8f6de7e88%2036&relpos=1(Accessed:1.06.26)

2. Qaldybaeva, T. Äleumettık sana – qoğamdy jañğyrtyp damytudyñ basty qozğauşy küşı// Aqiqat. 17 mamyr, 2018.

3. Aqabaeva, M.O. Mediamätın - älemnıñ mediabeinesın jasauşy negızgı faktor// file:///C:/Users/banu0/Downloads/421 -2632-1-10-20221228%20(3).pdf 4. Äşırbekova, G., Bereketova A., Jaqsylyq A. Äleumettık jelılerdıñ qoğamdyq sanağa äserı//L.N. Gumilev atyndağy Eurazia ūlttyq universitetınıñ Habarşysy. Jurnalistika seriasy ISSN: 2616-7174. eISSN: 2663-2500 12 №2 (147) /2024. -9-23 b.

5. Toffler, E. Tretä volna. -Astana: OOO «Firma «İzdatetstvo ACT», 2004. - 261 s.

6. Kastels, M. İnformasionnaia epoha: ekonomika, obşestvo i kültura. – Moskva: «GU VŞE», 2000. – 606 s.

7. Maklüen, M. Ponimanie media: vneşnie rasşirenia cheloveka. –Moskva: «Kanon-Pres», 2003. - 464 s.

8. Uolleis, P. İnternet psihologiasy.- Astana: «Ūlttyq audarma bürosy» qoğamdyq qory, [Elektrondy resurs]. – 2019. -356 b. URL: https://openu.kz/kz/process/internet-psihologiyasy/ guest/lesson/1884. (qaralğan künı: 05.06.2026).

9. Beinbrij, J., Gok N., Tainan L. Media jäne jurnalistika: teoria men praktikağa jaña közqaras. – Almaty: «Ūlttyq audarma bürosy» qoğamdyq qory, 2019. -592 b.

10. Bondarev, N.S. Sosiälnye media v sovremennyh politicheskih prosesah: tehnologii i resursy vliania /Avtoreferat disertasii na soiskanie uchenoi stepeni kandidata politicheskih nauk. - M., 2014.

11. Şapkina, E.V. İnternet v sisteme masovoi informasii o osobenosti ego vospriatia vobşestvennom soznanii//Vestnik Kemerovskogo gosudarstvennogo universiteta, - 2015. -№2 (62). - T. 2. - S.95.

12. Li, Enn Pek, Gai S. Rill Mediaetika. Jas mamandar täjıribesınen. - Almaty: «Ūlttyq audarma bürosy», 2018. -304 b.

13. Chen, Di Sosiälnye media v reşenii aktuälnyh obşestvenno-politicheskih problem//Avtoreferat disertasii na soiskanie uchenoi stepeni kandidata politicheskih nauk, - SanktPeterburg, 2015.

14. Protasov, S.İu. Vlianie sosiälnyh setei masovoe soznanie i röl psihoanaliza kak filosofskometodologicheskogo reşenia problemy i ih vzaimootnoşeni / Avtoreferat disertasii na soiskanie uchenoi stepeni kandidaty filosofskih nauk. - Ulan-Ude, 2022.

15. Vartanova, E.L. Teoria SMİ: Aktuälnye voprosy. – M.: MediaMir, 2009.

16. https://cyberleninka.ru/article/n/massmedia-i-blogi-traditsionnaya-i-grazhdan skaya -zhurnalistika-vzaimodeystvie-i-dopolnenie-drug-druga

17. Levina, O.M. Mejkülturnaia komunikasia v usloviah manipulätivnogo vozdeistvia: adekvatnoe vospriatie skrytogo soderjania adresanta /O.M. Levina//İazyk i komunikasia v kontekste kültury. – Kirov: İzd-vo MSİTO, 2019. – S. 124-128. [Elektronnyi resurs]. – Rejim dostupa: https://elibrary.ru/item.asp?id =3853132.

18. Lippman, U. Obşestvennoe mnenie/Per. s angl. T.V. Barchunovoi Redaktory perevoda K.A. Levinson, K.V. Petrenko. -M.: İnstitut Fonda «Obşestvennoe mnenie», 2004. -384 s.

Жүктеулер

Жарияланды

2026-07-23

Журналдың саны

Бөлім

Тіл оқыту әдістемесі